اما نيازمندى به استاد و مربى و سالك به مقصد رسيده در مدارج عالى سلوك هرگز به معناى قطب محورى و استادپرستى نيست . 2 . تفاوت در غايت سلوك يكى از تفاوتهاى عمده سلوك در مكتب عارفانى قاضى طباطبايى و مكاتب عرفانى معاصر در هدف آنهاست . غايت سلوك از نظر قاضى ، رسيدن به غايت قصواى كمال انسانى و فناء فى الله و بقاء بالله و به عبارتى وصول به خداى متعال است . هدف نهايى اين بزرگواران رسيدن به اوج قله توحيده بوده است اما در مكاتب عرفانى معاصر اين هدف مطرح نيست . لقاء الله نه شادمانگى عارفانى چون قاضى طباطبايى معتقدند كه هدف عرفان رسيدن به لقاء الهى است و تمام طرق توسل به ائمه اطهار ( ع ) و توجه تام به مبدأ است ، چون كه صد آمد نود هم پيش ماست . ( صلح كل ص 66 - 65 ) اما در مكاتب عرفانى معاصر هدف رسيدن به آرامش ، شادمانگى ، شفابخشى است . و حال آنكه اين اهداف با برخى داروها نيز قابل وصول است و ميتوان به دست آورد . در اين مكاتب سالك سعى مىكند كه به خود برسد نه به خدا و اين ويژگى مشترك عرفانهاى آمريكايى و هندى است ، بعنوان نمونه در عرفان سرخپوستى كه دون خوان ، آن را بنياد نهاد و كسانى مانند پائولو كوئيلو آن را ترويج ميكنند ، از صلح ، معنويت ، دوستى و عشق سخن گفته شده و نيروى طبيعت و اتحاد با آن ، غايت و هدف اين مرام عرفانى است و عرفانهاى هندى مانند اشو به گونهاى از خدا سخن ميگويند كه نتيجهاى جز نفى خدا ندارد و او را صرف امر ذهنى ميداند و ميگويد : خداى من ، حتى يك شخص نيست ، بلكه يك حضور است . خداى من چيزى عينى و آنجا نيست خداى من همان ذهنيت است ، اينجا » ( كودك نوين ص 64 ) . و حال آنكه ميدانيم عارفان ما معتقد به وحدت شخصى وجودند و به عينيت حضرت حق اعتقاد دارند . عموم اين عرفانها ، عرفانهاى ساخت ذهن انسان هستند و در زمره عرفانهاى انسان مدار و دنيوى قرار مىگيرند و از اين‌رو غايت سلوك آنها رسيدن به شادمانگى و آرامش و نشاط است اما آيا حقيقتاً به شادمانگى و آرامش نائل ميشوند يا صرفاً ادعاى آن را دارند . دالايى لاما رهبر عرفانى جدايى طلبان تبتى كتابهاى مستقلى در باب شادمانگى نوشته است و مدعى اعطاى شادمانگى است و همينطور اشو اما حقيقت آرامش و شادمانگى در پرتو ياد خدا ميسر ميگردد ، چنانچه قرآن فرمود : الا بذكر الله تطمئن القلوب با ياد خدا دلها به آرامش مىرسد و ميدانيم